22 AVRIL: ERD-TOG, JOURNÉE DE LA TERRE
יעדן יאָר, דעם 22סטן אַפּריל, פֿײַערט מען איבער דער וועלט ערד־טאָג.
Yedn yor, dem tsvey-un-tsvantsikstn april, fayert men iber der velt Erd-tog.
Chaque année, le 22 avril, on célèbre dans le monde entier la Journée de la Terre.
דאָס איז אַ טאָג, וואָס דערמאָנט אונדז, אַז די ערד איז אונדזער איינציקער היים.
Dos iz a tog, vos dermont undz, az di erd iz undzer eyntsiker heym.
C’est un jour qui nous rappelle que la Terre est notre unique maison.
די לופֿט וואָס מיר אָטעמען, דאָס וואַסער וואָס מיר טרינקען, די ביימער, די חיות און די פֿעלדער — אַלע זאַכן זײַנען טייל פֿון איין נאַטירלעכן עולם, וואָס מען דאַרף היטן.
Di luft vos mir otemen, dos vaser vos mir trinken, di beymer, di khayes un di felder — ale zakhn zaynen tayl fun eyn natirlekhn oylem, vos men darf hitn.
L’air que nous respirons, l’eau que nous buvons, les arbres, les animaux et les champs — toutes ces choses font partie d’un même monde naturel qu’il faut protéger.
הײַנט זעט מען קלאָר, אַז די נאַטור לײַדט: די טעמפּעראַטורן שטײַגן, וועלדער ווערן פֿאַרניכטעט, טײַכן און ים ווערן פֿאַרשמוצט.
Haynt zet men klor, az di natur laydt: di temperaturn shtaygn, velder vern farnikhtet, taykhn un yam vern farshmutst.
Aujourd’hui, on voit clairement que la nature souffre : les températures montent, les forêts sont détruites, les rivières et les mers sont polluées.
דערפֿאַר איז ערד־טאָג נישט נאָר אַ סימבאָלישער חגא, נאָר אויך אַ רוף צו טאָן.
Derfar iz Erd-tog nisht nor a simbolisher khoge, nor oykh a ruf tsu ton.
C’est pourquoi la Journée de la Terre n’est pas seulement une célébration symbolique, mais aussi un appel à agir.
יעדער מענטש קען מיטהעלפֿן: שפּאָרן וואַסער, נישט פֿאַרשווענדן עלעקטריע, ווייניקער ניצן פּלאַסטיק, און מער אָפּהיטן ריינקייט אין גאַס און אין פּאַרק.
Yeder mentsh ken mithelfn: shporn vaser, nisht farshvendn elektrie, veyniker nitsn plastik, un mer ophitn reynkayt in gas un in park.
Chaque personne peut aider : économiser l’eau, ne pas gaspiller l’électricité, utiliser moins de plastique et mieux préserver la propreté dans la rue et dans les parcs.
אין דער ייִדישער טראַדיציע געפֿינט מען אויך אַ טיפֿן כּבֿוד פֿאַר דער בריאה.
In der yidisher traditsye gefint men oykh a tifn kovid far der briye.
Dans la tradition juive, on trouve aussi un profond respect pour la Création.
דער מענטש איז נישט דער בעל־הבית אויף דער וועלט, נאָר אַ שומר.
Der mentsh iz nisht der balebos oyf der velt, nor a shoymer.
L’être humain n’est pas le maître absolu du monde, mais son gardien.
מיר דאַרפֿן איבערגעבן די ערד צו די קומענדיקע דורות נישט חרובֿ, נאָר שיין און לעבעדיק.
Mir darfn ibergebn di erd tsu di kumendike doyres nisht khorev, nor sheyn un lebedik.
Nous devons transmettre la Terre aux générations à venir, non pas dévastée, mais belle et vivante.
ערד־טאָג לערנט אונדז אַ פּשוטן אָבער וויכטיקן לימוד: צו ליב האָבן די ערד, הייסט צו ליב האָבן דאָס לעבן אַליין.
Erd-tog lernt undz a poshetn ober vikhtikn limed: tsu lib hobn di erd, heyst tsu lib hobn dos lebn aleyn.
La Journée de la Terre nous enseigne une leçon simple mais importante : aimer la Terre, c’est aimer la vie elle-même.