TSU REDN UN TSU ZOGN (6) DIX TSEN MAKES

À propos de haggadot tachées de vin, rappelons la symbolique.

די צען טראָפּנס וויין וואָס מען לאָזט אַראָפּ בײַם סדר מיינען עטלעכע זאַכן.

Di tsen tropns vayn vos men lozt arop baym seder meynen etlekhe zakhn.

Les dix gouttes de vin que l’on fait tomber pendant le séder ont plusieurs significations.

ערשטנס, זיי דערמאָנען די צען מכות אין מצרים — יעדער טראָפּן פֿאַר אַ מכה.

Ershtns, zey dermonen di tsen makes in mitsrayim — yeder tropn far a make.

D’abord, elles rappellent les dix plaies d’Égypte — chaque goutte correspond à une plaie.

צווייטנס, וויין איז אַ סימן פֿון שמחה. ווען מען נעמט אַראָפּ וויין, ווייזט מען אַז אונדזער שמחה איז נישט גאַנץ, ווײַל אַנדערע האָבן געליטן. אפילו אונדזערע פײַנט — בלײַבן זיי מענטשן.

Tsveytns, vayn iz a simen fun simkhe. Ven men nemt arop vayn, vayzt men az undzer simkhe iz nisht gants, vayl andere hobn gelitn. Afile undzere faynt — blaybn zey mentshn.

Ensuite, le vin est un symbole de joie. En en retirant, on montre que notre joie n’est pas complète, car d’autres ont souffert. Même nos ennemis restent des êtres humains.

דאָס לערנט אונדז נישט צו פֿרייען זיך פֿולשטענדיק פֿון יענעמס אומגליק.

Dos lernt undz nisht tsu freyen zikh fulshtendik fun yenems umglik.

Cela nous enseigne à ne pas nous réjouir pleinement du malheur d’autrui.

ַ אַ מדרש דערציילט: ווען די מצרים דערטרינקען זיך אין ים, ווילן די מלאכים זינגען, זאָגט זיי גאָט: „מײַנע באַשעפֿענישן דערטרינקען זיך, און איר ווילט זינגען !?“

A medresh dertseylt: ven di mitsrim dertrinken zikh in yam, viln di malokhim zingen, zogt zey got: “Mayne bashefenshn dertrinken zikh, un ir vilt zingen?”

Un midrash raconte : lorsque les Égyptiens se noient dans la mer, les anges veulent chanter, et Dieu leur dit : « Mes créatures se noient, et vous voulez chanter !? »

(Illustration: un trésor personnel, la haggada tachée des gouttes de vin que jetait mon père en récitant les dix plaies).